خانه / هنری / جلوه های ویژه چیست ؟

جلوه های ویژه چیست ؟

آشنایی با صنعت جلوه های ویژه وارتباط آن با دنیای سینما

تصمیم گرفتم در این مطلب به سوال هایی که از دوستان در مورد جلوه های ویژه دریافت کرده بودم پاسخ جامعی داده باشم .

اشتباه لغتی رایج : متاسفانه هنوز جلوه های ویژه در ایران معانی مختلفی دارد که در اینجا به تفاوت های آن ها می پردازیم

جلوه های ویژه  Visual Effects یا VFX : در ایران با نام های جلوه های ویژه بصری و جلوه های ویژه ی تصویری از آن یاد میشود که اصطلاحا ویژوال افکت نیز به آن میگویند اخیرا CGI نیز یکی از نام های آن شده . در صنعت سینما پدیده نوعیست که به کمک کامپیوتر ها خلق میشود که بعضی به آن جلوه های ویژه کامپیوتری نیز می گویند .

اسپشیال افکت Special Effects یا SFX: این صنعت صنعتی قدیمی تر از جلوه های ویژه بصریست .  که به محدوده گریم های خاص مانند هیولاها و… و انفجار و بدلکاری ها محدود میشود . که در ایران بعنوان جلوه های ویژه میدانی نیز از آن یاد میشود . ظهور ویژوال افکت باعث کم رنگ تر شدن نقش این پدیده قدیمی سینما شده است . بطوریکه دیگر در سینمای جهان انفجار واقعی نداریم .

در کل جلوه های ویژه شامل همین دو بخش است . و ما برای اشاره کل از کلمه جلوه های ویژه استفاده میکنیم و برای دقیقتر شدن از بصری یا میدانی .

جلوه های ویژه بصری : پروسه انجام شده برای خلق یک صحنه با استفاده از جلوه های ویژه بسته به نوع و کیفیت صحنه بسیار متفاوت است . در جلوه های ویژه بصری ، پروسه هایی نظیر ، ساخت افکت ها ، Match Move ، Composite  ، انیمیشن وجود دارد که هریک دارای چندین بخش زیر مجموعه است که به آنها می پردازیم .

Animation : از بخش انیمیشن در جلوه های ویژه بمنظور ساخت و مدلینگ کاراکتر یا اشیا غیرواقعی ولی در نهایت واقعیت استفاده میشود . که شکل متعالی انیمیشن در خدمت بخش جلوه های ویژه است . که این بخش خود شامل بخش های زیر است .

مدلینگ ( Modeling ) : شما به چه شی یا کاراکتری در صحنه جلوه های ویژه مورد نظرتان نیاز دارید . یک ماشین ، یک هیولا ، یک انسان یا یک تانک . به هرچه نیاز دارید اولین قدم ساخت مدل سه بعدی آن است . امروزه این قسمت با آمدن نرم افزارهایی نظیر ZBrush رشد بسیاری کرده و کاراکترها توانسته اند واقعی تر شوند . و حتی تا چندین میلیون polygon یا  vertexداشته باشند .

اسکلت بندی ( Rigging ) : هنرمند جلوه های ویژه در این قسمت میبایست یک اسکلت بندی مناسب برای کاراکترش ایجاد کند . فرض کنید شما یک کاراکتر فیل و یک کاراکتر مار دارید . آیا این دو یک اسکلت بندی دارند . هنرمند این شاخه از جلوه های ویژه وظیفه مطالعه بروی بدن کاراکتر را در وهله اول دارد . سپس میبایت از انیماتور بپرسد که قصد ساخت چه نوع حرکت هایی برای کاراکتر را دارد و متناسب با خواست های انیماتور اسکلت بندی نهایی راطرح کند .

انیمت (Animate  ) : وظیفه ساخت هر حرکتی که از کاراکتر سر میزند مربوط به این بخش است . انیماتور وظیفه دارد تمامی حرکت های کاراکترش را اگر زنده است از روی فیلم یا عکس مشاهده کند . بعنوان مثال حرکت یک ببر با یک روتیل متفاوت است . تعداد پاهایی که همزمان روی زمین یا روی هواست در یک سیکل حرکتی با هم متفاوتند که به این بخش Timing و از طرفی سرعت حرکت نیز در این دو حیوان متفاوت است که به آن Spacing  می گویند .

تکسچرینگ ( Texturing ) : در جلوه های ویژه بصری تکسچرینگ مبحث جالبیست زیرا رابطه مستقیم با فاصله کاراکتر یا شی با دوربین دارد . قدم اول انتخاب دور یا نزدیک بودن نسبت به دوربین و سپس انتخاب رزولیشن تصویری مناسب با آن است . تکسچرینگ به معنای ساده یعنی نقاشی کردن شی یا کاراکتر با عکس و تصاویر . مثل شما یک پرچم مدلسازی کرده اید . این پرچم متعلق به کجاست . انداختن تصویر روی مدل را تکسچرینگ میگویند .

نورپردازی ( Lighting  ) : هنرمند جلوه های ویژه در این قسمت میبایست نوری که در محیط فیلم برداری وجود دارد را عینا در کامپیوتر و نرم افزار شبیه سازی کند . این بخش بعنوان یک پل ارتباطی انیمیشن و جلوه های ویژه بسیار مهم است . زیرا اگر مثلا نوری که در نرم افزار باعث ایجاد سایه میشود با محل نور تصویر فیلمبرداری شده متفاوت باشد سایه شی ساخته شده در نرم افزار با سایه اجسام واقعی متفاوت خواهد بود . یا مثلا اگر ما در یک غروب فیلمبرداری کرده باشیم باید نوری که در محیط نرم افزاری وجود دارد نیز با دمای رنگ یا color tempture  خورشید در آن لحظه یکی باشد .

رندرینگ ( Rendering ) : در انیمیشن و جلوه های ویژه رندرینگ برابرست با ضرر یا زیان . فیلم های هالیوودی روزانه چند صد هزار دلار هزینه دارند و هرروز دیرکرد در پایان ساخت فیلم یعنی ضرر . به همین منظور در سینما برای همه پروسه ها واژه ای بنام Deadline  وجود دارد اگر شما در استودیو های حرفه نتوانید سر موقع پروژه را تحویل دهید ، براحتی اخراج میشوید زیرا هزینه بسیار زیادی را به شرکت تحمیل کردید . صنعت جلوه های ویژه صنعت پر استرسی ست . رندر یک صحنه میتواند یک هفته طول بکشد ولی فرد دیگر همان صحنه را با تنظیمات درست در 5 دقیقه رندر میکند . امیدوارم متوجه منظورم شده باشید . هنر رندر هنر پر ارزشی ست . از طرفی هنرمند این بخش ارتباط نزدیک با کامپوزیتورها دارند تا فرمت و رندر پس مورد نظر آنها را تامین کنند . بعنوان مثال برای انداختن یک سفینه در فیلم جنگ ستارگان از بیشتر از 100  عدد Pass استفاده شد که یکی از آنها Dirt   Pass  بود که خالق آن کارگردان فیلم ، جورج لوکاس است .

نکته : به کسی که به تمامی موارد بالا مسلط است CGGeneralist میگویند .

Effects : این بخش از جلوه های ویژه بخش پردردسریست . تمامی افکت های آب ، آتش ، خاک ، ذرات ، جمعیت زیاد و … مربوط به این بخش است . این بخش گاها خود نرم افزار مورد نظر استودیو جلوه های ویژه رامیسازد تا برای ساخت یک افکت خاص از آن استفاده کند . بسیاری از نرم افزارهای حاضر قبلا در استودیو ها توسط همین افراد ساخته شده بودند و حالا در دسترسند . برنامه نویسی بزرگترین بخش از فعالیت های این دپارتمان جلوه های ویژه بصریست .

 Match Move : ترکینگ یا Match Move. یکی از اصلی ترین بخش های جلوه های ویژه سینمایی است . هدف ساخت مجازی دوربین فیلمبرداری ضبط تصاویر در نرم افزار است . به اینصورت که کوچکترین حرکت دوربین در دست های فیلمبردار به نرم افزار وارد میشود . این حرکت کمک میکند که ما بتوانیم یک صحنه غیر واقعی را به یک صحنه واقعی اضافه کنیم . مثال : شما برای انداختن یک تخم مرغ که در بخش انیمیشن ساخته شده به ویدیویی که توسط فیلمبردار در حال حرکت ضبط شده چکار باید بکنید . برای ضبط حرکت نیاز به ترکینگ دارید تا بتوانید حرکت دوربین را وارد نرم افزار ساخت انیمیشنتان کنید .

Composite : کامپوزیت ادغام تصاویر و هر آن چیزیست که تا بحال گروه های قبلی ساخته اند تا تصویر نهایی بدست آید . صحنه پایانی یک پروسه جلوه های ویژه به کامپوزیت ختم می شود . انداختن هیولای ساخته شده روی فیلم که در بخش انیمیشن و ترکینگ ساخته شد و … در این بخش صورت میگیرد . یا همان صحنه های پرده آبی و سبز در اینجا پردازش میشوند . در کامپوزیت render pass ها رو هم می افتند تا شکل نهایی بدست آید . تصحیح رنگ اولیه المنت های تصویر نیز در همینجا صورت میگیرد . برخی از صحنه ها نیز در کامپوزیت و با استفاده از فوتوشاپ برای ساخت Matte Painting خلق میشوند . دو نرم افزار nuke و after effect در این بخش بسیار محبوبند .

سخن آخر : خوب در اینجا با پروسه های درگیر در جلوه های ویژه سینمایی به طور سطحی آشنا شدیم . این پروسه ها نیازمند دانش وافراد متخصص زیادیست . جلوه های ویژه در ایران و خیلی از کشور های دیگر برای خود جایی پیدا نکرده در حالی که فیلم هایی که در آن ها جلوه های ویژه زیادی استفاده میشود بسیار پرفروشند . بطوری که درآمد هالیوود از فیلمهایش سه برابر فروش نفت ایران قبل از تحریم هاست . متاسفانه هنوز جلوه های ویژه مسیر طولانی را برای علاقه مندانش در ایران در پی دارد . ساخت یک فیلم فاخر با زرق و برق سینمایی و تکنولوژی های CGI میتواند ایران را یک برند کند . برندی که حتی بسیاری از کشورهای جهان از رسیدن به آن عاجزند زیرا تکنولوژی لازم و حتی هنر آن را در اختیار ندارند . امیدوارم آینده خوبی را برای صنعت جلوه های ویژه در ایران شاهد باشیم . باتشکر ، مهدی حسین پور ( مدیر جلوه های ویژه بصری )

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code